Blogiem z Krytej

O ile mogłem spodziewać się, że mecz z Wisłą dostarczy mi sporo emocji boiskowych, o tyle zupełnie nie spodziewałem się tylu emocji spoza murawy. Emocje były spowodowane głównie obserwację fantastycznych z mojego punktu widzenia zjawiski. Rzuciło mi się na oczy kilka zasadniczych cech dopingu Krytej. Zgrywał się on z sytuacją na boisku i był zależny od akcji rozgrywanych na murawie. Był dość ubogi w formie, polegał głównie na wybijaniu rytmu i prostych piosenkach chwalących klub. Nie było wodzirejów odwróconych plecami do murawy, nie było rac, flag i kartoniad. Tumult był czasami całkiem głośny. Miałem wrażenie, że gdzieś to już przeżyłem. Highbury!

Skojarzenie z pewnością na wyrost, ale nie bez podstaw. Czyżby więc spełniał się czarny sen protestujących? Angielski model kibicowania jawi się w nim jako zło wcielone, którym Walter i spółka chcą zastąpić warszawskich ultrasów. Żyleta lubi podkreślać, że jest warunkiem istnienia Legii. Zależnie od tego, o jaką Legię chodzi to swierdzenie prawdziwe bądź nie. Bez Żylety nie ma Legii - tej sprzed kilku lat, kojarzącej się z widowiskami zapierającymi dech w piersiach ale także z kibicami punktującymi we własnych rozgrywkach, dopingującymi coraz bardziej siebie niż piłkarzy, stawiającymi interes grupy ponad klub. Bez Żylety powoli się wyłania inna Legia. Ze słabszym, mniej głośnym dopingiem, z tumultem zamiast kolejnych zwrotek piosenek i siedzeniem zamiast skakania, ale z jedną kluczową rzeczą – autentycznością. Ta autentyczność powoduje, że mimo kilkunastu lat spędzonych na Łazienkowskiej potrafią jeszcze po plecach przejść mi ciarki. Bez Żylety nie ma Legii typu „włoski ultras”, wyłania się natomiast typ „angielski supporter”.

Dopóki Żyleta mówiła swoim głosemi, dopóty narzucała swój model kibica Legii. Gdy zamilkła, pojawiła się możliwość stworzenia modelu alternatywnego. Supporters z pewnością jeszcze długo nie będą dominującym modelem na Łazienkowskiej, ale dopóki Żyleta milczy dopóty alternatywny model może się rozwijać. Z tego punktu widzenia cisza na Odkrytej jest na rękę KP, który zdecydowanie woli kibiców zatomizowanych, niezorganizowanych i nie posiadających grupowej tożsamości, ale za to wymagających od swojego klubu przede wszystkim dobrej, emocjonującej gry piłkarzy.

Ciężko powiedzieć, kiedy rozpoczął się proces zmiany modelu kibicowania. Łatwo natomiast stwierdzić, że proces ten już trwa. Mecz z Wisłą był tego pierwszym symptomem. Im dłużej Żyleta będzie milczeć a piłkarze grać dobry futbol, tym większa szansa na zmianę charakteru kibicowania z modelu ultras na model supporters.

Przychodzę na mecz z wielu powodów, ale nic nie sprawia mi tak wielkiej radości jak dobra gra piłkarzy i wielkie emocje. Angielski model kibicowania z docenianiem dobrej gry i auntentycznym dopingiem niejako to zapewnia. Dlatego nie mam nic przeciwko takiej zmianie. Dobrze byłoby, gdyby byli w niej uwzględniani także kibice z Żylety. Tylko czy kibice z Żylety są jeszcze zdolni do jakiejkolwiek zmiany?

Umieść na Twitterze 

Uwielbiam hasło “Cała Legia zawsze razem”. Swoją etymologię ma zapewne gdzieś w okolicach ”Wszyscy wstają i śpiewają”, ”Cały stadion robi falę” albo jeszcze wcześniej… Można je usłyszeć najczęściej zaraz po „ITI won” i „Nie ma Legii, bez Żylety”. O ile ostatnie mogę zrozumieć i, co więcej, zgadzam się z nim, o tyle krzewienie upadłego mitu o jedności kibiców Legii jest grubym nietaktem. W stosunku do nieprotestujących. 

Ide przyświecająca zwolennikom wiecznie jednolitej Legii jest prosta – poprawić nastrój tym, którzy protestują oraz przyciągnąć niezdecydowanych na tę samą stronę barykady. Problem polega na tym, że o ile o morale protestujących martwić się nie trzeba, o tyle niezdecydowani potrzebują czegoś więcej niż tylko kilkukrotnego meczowego nawoływania. Na przykład jasnego sprecyzowania podstaw protestu i celów, które przyświecają protestującym. Jasnego, czyli takiego, które wzajemnie się nie wyklucza. Tymczasem chęć wysłania ITI w długą, daleką podróż łączone z wypominaniem Walterowi jego komunistycznej przeszłości, ma się do siebie jak pięć do nosa.

Jeśli oba argumenty są przez protestujących traktowane poważnie, robi się równie groteskowo jak na zjazdach PZPN. Jak można bowiem wytykać właścicielom, że traktują klub jako „zwykły biznes” a jednocześnie zarzucać im wprowadzanie na Legię „komuny”?  Po drugie, herb CWKS tkwiący na sztandarach protestujących powstał w najczarniejszych czasach komunizmu. Po trzecie, nie oszukujmy się, historią Legii to nie tylko Deyna i Gadocha, ale też generałowie i pułkownicy LWP, po czwarte zagorzali antykomuniści w Warszawie raczej popularni nie są. Po piąte, wiem, że to niewiarygodne, ale wśród kibiców Legii, szczególnie tych z większym stażem (czyli niezaangażowanym w konflikt) sentyment do czasów Gierka jest wielki. I po szóste wreszcie, dla większości prostestujących komuna kojarzy się z Misiem Uszatkiem i 5-10-15…

„Cała Legia, zawsze razem” to dobre hasło na kampanię promocyjną klubu, ale mocno nietrafione, gdy głoszą je ci, którzy jednocześnie krzyczą „Precz z komuną” i “ITI won”. W końcu, gdyby cała Legia była naprawdę razem, bez ITI, jednyny rozwiązaniem byłaby… komuna.

Umieść na Twitterze 

PZPN, Ekstraklasa i Canal Plus podobno dogadały się w kwestii rozwiązania problemu konsekwencji śledztwa wrocławskich prokuratorów. Podobno ma nie być abolicji, co nie znaczy, że de facto abolicji nie będzie. Zjazd ma to do siebie, że jest w stanie uchwalić wszystko, nie zważając pozazwiązkową rzeczywistość za oknami Sheratona. Związkowcy w imię dobra polskiej piłki są w stanie przyjąć na siebie każdą krytykę, drwinę i wściekłość. Tym łatwiej, im bardziej przed kamerami i mikrofonami będzie wił się rzecznik. Taka mentalność.

Związek ma to do siebie, że momenty wydawałoby się przełomowe, potrafi obrócić w  widowiska zabójczo nudne, przeciągnąć w nieskończoność i unikać podjęcia jakichkolwiek  decyzji tyle, ile to możliwe. Dlatego dziwi mnie oczekiwanie, że w niedzielę coś się wydarzy. Nie wydarzy się kompletnie nic, bo zarząd nie dopuści, by delegatom się źle trawiło.

Żeby nie było, że sobie tylko kpię. Mam nadzieję jednak, że zostanie przegłosowana abolicja dla klubów. Nadzieja tym większa, że zgodna z interesami większości, która będzie podnosić ręce z mandatami. To najbardziej racjonalne w tej sytuacji i, przypadkiem, związkowcy mogą rzeczywiście uratować polską ligę. Jeśli bowiem nie odpuści się klubom degradacji, może okazać się, że za chwilę w pierwszej lidze nie będzie miał kto grać. Wzmocnione siły antykorupcyjne zapewne doprowadą do tego, że wkrótce zatrzymanych będzie można liczyć w setkach. Kluby i tak ucierpią, ale to ludzie powinni ponosić odpowiedzialność za swoje czyny.

Umieść na Twitterze 

Powodem tego wpisu miało być kolejne, kontrowersyjne oświadczenie  klubu. Nie ma jednak co, po raz tysiącstodwudziesty roztrząsać treści pisma. Lepiej zastanowić się, co kryje się za tym oświadczeniem. A kryje się jedno – klub podjąwszy decyzje o wymianie publiczności, realizuje jej najbardziej niebezpieczny ale i stosunkowo najprostszy wariant – oparty na konfrontacji i prowokacji.

Gdy pytam moich znajomych, dlaczego nie chodzą na mecze, jednym z głównych powodów jest „chamstwo” na trybunach. Stereotypowe obraz kibica przychodzącego na mecze, stworzony z fragmentów sensacyjnych programów o ustawkach, tekstów o kibolach i osobistych doświadczeń z seriali niewiele różni się od autoironicznych opisów popełnianych przez samych kibiców. Stereotyp kibica nie jest do końca fałszywy. Rzeczywiście, na stadionie o wiele łatwiej niż gdzie indziej  znaleźć osobę zachowującą się, w powszechnym znaczeniu tego słowa, niekulturalnie. Wynikające z emocji wulgaryzmy padają z ust zarówno wzorowych ojców pracujących na prestiżowych stanowiskach jak i bezrobotnych absolwentów zawodówek. Zmiana stereotypu to według warunek konieczny do przyciągnięcia na stadiony nowych kibiców. Szczególnie ważny w Polsce, gdzie lokalnych tradycji przychodzenia na mecze piłkarskie nie ma, tak samo jak nie ma innego magnesu – gwiazd. Jeśli więc chce się zwiększyć frekwencję, należy zbudować nowy obraz kibica – obserwatora komercyjnego widowiska.

Można taki obraz budować z dotychczasową publicznością. Jest to proces dla właścicieli klubu bardzo trudny, zakłada bowiem zaangażowanie kibiców w zmianę swoich własnych zwyczajów. Zaangażowanie jest możliwe tylko w warunkach zaufania obu stron, przy czym trudno mówić tu o jednakowym rozłożeniu zaufania. To klub musi wykazać większe pokłady zaufania. Z trzech powodów, po pierwsze zmiana postaw kibiców, to w mniejszym lub większym stopniu zmiana tożsamości tej grupy. Po drugie, reprezentacja kibiców jest nieformalna, nie można więc obciążać jej za działania poszczególnych członków kibicowskiej subkultury. Trzeci powód jest bardzo pragmatyczny, jakiekolwiek zamieszanie wokół klubu oznacza dla niego straty finansowe. Akceptacja roli klubu przez sam klub jest podstawowym warunkiem rozpoczęcia procesu zmiany i trwać przez cały jego czas.

Alternatywną metodą jest trwałe wyeliminowanie obecnej publiczności. Metoda ta opiera się na założeniu, że skoro wśród opinii publicznej istnieje stereotyp kibica-kibola, to nie należy go zmieniać, tylko wyeliminować. Klub angażuje wtedy w swój proces nie kibiców, ale właśnie opinię publiczną. Sposób jest dość prosty. Polega na demonizacji wizerunku kibica i odwołaniu się do opinii publicznej, która ma poprzeć wyrzucenie patologii ze stadionów. W tym sensie, im gorszy wizerunek kibica, tym dla klubu lepiej, bo gorszy wizerunek kibica wzbudza niechęć do niego, a tym samym akceptację dla radykalnych rozwiązań. Opinia publiczna po zadymie takiej jak w Wilnie gotowa jest zgodzić się, by do chuliganów strzelać. Przy każdym problemie spowodowanym przez kibiców zakazy stadionowe i inne metody eliminacji kibiców mają więc poparcie opinii publicznej, choćby łamały prawo. „Przy okazji” społeczeństwo dostaje sygnał, że kibolstwo ze stadionów się eliminuje gorącym żelazem.  A jeśli się je wyeliminuje, można będzie przyjść na mecz.

Problem kibiców polega na tym, że dają się sprowokować. Okrzyki „namawiające ITI od odejścia” są z punktu ich widzenia racjonalne, ale z punktu widzenia opinii publicznej to potwierdzenie patologicznych zjawisk na Łazienkowskiej. Prowokacje są więc wskazane. A to publiczne niedostrzeganie problemu przez Miklasa, a to herb Polonii na Krytej, a to wreszcie grożenie podwyżką biletów czy nawet zamknięciem Żylety. Jeśli dojdzie do kolejnego wybuchu kibiców, będzie on na rękę KP, które dostanie kolejny argument za tym, że z kibicami rozmawiać nie można. Trzeba natomiast dalej prowadzić konsekwentne działania wymierzone w psujących atmosferę na stadionie.

Czego można się spodziewać po oświadczeniu klubu? Oświadczenia SKLW, dalszego “festiwalu chamstwa”, realizacji gróźb KP i być może przeniesienia się części protestujących z Żylety na Krytą. Czego można się nie spodziewać? Powrotu dopingu. A szkoda, bo byłoby to dla KP ogromne zaskoczenie. Któż może wyobrazić sobie teraz powrót, nawet nie efektownie kolorowego, z mitycznymi racami, kartoniadami ale po prostu głośnego, pozytywnego dopingu non-stop? Z pewnością nikt w KP. Poza zaskoczeniem wytrącającym KP większość argumentów z ręki, kibice uzyskaliby jeszcze jedną, kto wie, czy nie ważniejszą rzecz. Wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie kibiców byłyby z pewnością lepiej słyszalne.  

Umieść na Twitterze 

Zawodowe obowiązki rzuciły mnie zeszłego lata do podkieleckiej wsi. Poznałem wtedy kibica Korony Kielce. Zmęczony życiem, zarabiający na życie ciężką fizyczną pracą mężczyzna był wyraźnie zirytowany odwiedzinami dwojga badaczy z Warszawy. Do czasu. Pytanie o nadzieje związane z nowym trenerem – Jackiem Zielińskim podziałały na niego jak kubeł zimnej wody. Entuzjazm jaki malował się na twarzy tego człowieka był, w odniesieniu do wcześniejszego znudzenia, uderzający. Słuchając opowieści o życiu w świętokrzyskiej wsi odniosłem wrażenie, że wizyty na stadionie „Koronki” są rzadkim momentem, gdy ludzie tacy jak mój respondent są szczęśliwi.

Być może istnieje jeszcze jakaś szansa, że za 2-3 lata Korony nie pochłonie trzecioligowa czeluść. Mało to niestety prawdopodobne, bo po deklaracjach Klickiego o przeżarciu korupcyjną gangreną środowiska piłkarskiego w Kielcach, w Koronę zainwestować może tylko szaleniec.

Mimo obszernych wyjaśnień Klickiego, nie rozumiem jego motywacji do opuszczenia Korony. Były (?) właściciel klubu reaguje tak, jakby zażadał natychmiastowego rozwodu bo dowiedział się, że zdradziła go żona. Problem tylko w tym, że to nie żona go zdradziła, tylko oszukali byli pracownicy, i nie przed chwilą, tylko trzy lata temu. Nawet jeśli wcześniej wielokrotnie deklarowało się miłość, to przecież była to miłość do klubu, barw, miejsca, historii a nie do ludzi, którzy klubem zarządzali. Czy w imię tej miłości nie powinno się właśnie poświęcić, zostać i pomóc?

Klicki twierdzi, że nie będzie babrał swoich firm w korupcyjny skandal. Tylko, że Kolporter już jest ubabrany. Ręka do góry, kto kilka lat wcześniej nie słyszał o Koruptorze Kielce. Jednym rozsądnym z piarowego punktu widzenia ruchem byłaby deklaracja o pozostaniu i oczyszczeniu klubu z korupcji za wszelką cenę. Gest, dzięki któremu Klicki mógłby zbudować wokół siębie wizerunek nie tylko człowieka sukcesu, ale i twardego, uczciwego szeryfa walczącego z patologią za wszelką cenę. 

No, chyba, że ceną wyeliminowania patologii z Korony było odejście Klickiego.

PS. Jeśli Korona upadnie, będzie to także kolejny sygnał, że jeden właściciel klubu jest dla niego zagrożeniem. Jedna decyzja może doprowadzić do upadku byt, który jako jednym z niewielu już można określić mianem wspólnego dobra. Wygląda więc na to, że jeśli nie pojawią się pieniądze z miasta, złocisto-czerwoni z hukiem spadną z Ekstraklasy. Dariusz Wdowczyk wyrwie mieszkańców Ćmińska, Miedzianej Góry czy Kostomłotów z pięknego snu.

Umieść na Twitterze